Zgodnie z ogólną zasadą swobody umów, wyrażoną w art. 3531k.c., strony zawierające umowę mają możliwość stworzyć stosunek prawny, według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie były przeciwstawne właściwościom stosunku, ustawie ani normom współżycia społecznego. Przepis ten decyduje wprost o tym, iż wykonanie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a zatem zezwala się jej stworzenie w oparciu o umowę cywilną. W tym zakresie liczy się chęć stron, jaką trzeba przemyśleć w pierwszej chwili.
Umowa o pracę – zatrudniony zobowiązuje się do wykonywania pracy specyficznego rodzaju, na rzecz zatrudniającego. Zatrudniający rozlicza tę pracę, precyzuje jej miejsce i czas wykonania. Zobowiązuje się również do przyjęcia do pracy kandydata i świadczenia mu określonego w umowie wynagrodzenia. Znaczy to, że bez względu na charakter zawartej przez zainteresowanych, przy wypełnieniu tych przesłanek, dana więź łącząca zainteresowanych, zostanie potraktowana jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu wykonywania pracy w takich samych warunkach.
Umowa zlecenie – charakteryzuje towar lub usługę, które zleceniobiorca zobowiązuje się tworzyć na rzecz zleceniodawcy. W niniejszym przypadku posiadamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - miast pracownika i pracodawcy, występuje zleceniobiorca i zlecający pracę.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi metodami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mogą być wyświadczone identyczne usługi, to pomiędzy tymi formami przyjęcia się do pracy jest kilka istotnych rozróżnień:
Umowa o pracę
• Może być zawarta tylko z osoba fizyczną,
• Jest płatna. Zatrudniony nie może pozbyć się prawa do wypłaty,
• Zawarcie umowy o pracę zamiast umowy zlecenia, nie tworzy żadnych negatywnych konsekwencji prawnych dla zlecającego,,
• Stronami umowy są pracownik i zatrudniający,
• Winna być zawarta w formie pisemnej. Jeśli będzie jedynie słownie, zatrudniający musi najpóźniej w przeciągu 7 dni od dnia zaczęcia pracy, poświadczyć ją na piśmie,
• Zatrudniony ma obowiązek wypełniać określone powinności w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Zatrudniony jest z własnej woli podlegający pracodawcy,
• Zatrudniony ma obowiązek wyświadczać pracę osobiście i wykonywać zalecenia zatrudniającego,
• Szczegółowo charakteryzuje tryb i terminy wypowiedzenia,
• Pomiędzy stronami występuje stosunek pracy,
• Zasadnicza część wypłaty powinna być zapłacona co miesiąc
• Osoba wykonująca umowę o pracę podlega obligatoryjnie polisie społecznej.
Umowa zlecenie
• Wynagrodzenie winno zostać wydane po wyświadczeniu zlecenia (albo w inny sposób opisany w umowie między zleceniodawcą i przyjmującym zlecenie),
• Między stronami wywiązuje się stosunek cywilnoprawny,
• Może być związana w każdej formie: ustnie, pisemnie albo w sposób dorozumiany,
• Zatrudniony nie ma obowiązku wypełniać określone obowiązki w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Zlecający i zleceniobiorca są równorzędnymi subiektami,
• Zasadniczo zleceniobiorca powinien świadczyć pracę osobiście. Może on jednak w szczególnych przypadkach, za zgodą zlecającego, powierzyć jej świadczenie innej osobie, co daje zleceniodawcy całkowitą gwarancję, że praca będzie wyświadczona na czas. Za wybór osoby zastępującej odpowiedzialność ponosi bowiem zleceniobiorca,
• Może być odpłatna albo niepłatna,
• Mogą ją świadczyć różne osoby, również osoby prawne i pozostałe subiekty nie posiadające osobowości prawnej,
• Stronami umowy są zleceniobiorca i zlecający,
• Stworzenie umowy zlecenia zamiast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciw prawom zatrudnionego i podpada karze grzywny,,
• Może zostać wypowiedziana w dowolnym terminie
• Osoba świadcząca zlecenie, ma możliwość podlegać obowiązkowi polisy społecznej tylko w przypadkach jasno określonych przez normy dotyczące ubezpieczeń społecznych.