KRUS jest swego rodzaju odpowiednikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że przeznaczona jest wyłącznie do obsługi rolników. Jej działanie uregulowane zostało ustawą z 20 grudnia 1990 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2008r. Nr 50 poz. 291 ze zm.). Czym zajmuje się KRUS?
Do podstawowych zadań KRUS, przewidzianych ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, należy:
- obsługa ubezpieczonych rolników i świadczeniobiorców KRUS (emerytów, rencistów) w sprawach dotyczących obejmowania ubezpieczeniem społecznym rolników i opłacania składek na to ubezpieczenie
- przyznawanie i wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych i macierzyńskich, chorobowych, wypadkowych , a także świadczeń pozaubezpieczeniowych, wypłacanych w zbiegu ze świadczeniami z ubezpieczenia społecznego rolników
- realizacja własnego, dwuinstancyjnego systemu orzecznictwa lekarskiego w postępowaniu dowodowym dla ustalenia prawa ubezpieczonych do świadczeń rentowych i odszkodowawczych, których przyznanie wymaga medycznej oceny stanu zdrowia lub oceny następstw wypadku w związku z pracą rolniczą
- obsługa ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z Ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 roku Nr 164, poz. 1027 ze zm. - ostatnia zmiana - Dz. U. z 2010 roku Nr 50, poz. 301)
- prowadzenie nieodpłatnej, dobrowolnej rehabilitacji leczniczej dla osób uprawnionych do świadczeń w KRUS, zagrożonych całkowitą niezdolnością do pracy lub wykazujących okresowo całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zawodowej w gospodarstwie rolnym
- działalność prewencyjna na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i chorobom zawodowym, a w szczególności:
- upowszechnianie wiedzy o tych zagrożeniach i znajomości zasad bhp wśród dzieci i dorosłych,
- analiza przyczyn i okoliczności powstawania wypadków przy pracy rolniczej i chorób zawodowych,
- prowadzenie szkoleń w zakresie znajomości zagrożeń i zasad bezpiecznej pracy w gospodarstwie rolnym,
- podejmowanie starań o właściwą produkcję i dystrybucję bezpiecznych technicznych środków produkcji dla rolników, ubrań roboczych i ochronnych,
- wspieranie ubezpieczeń wzajemnych