Struktura organizacyjna ZUS w Polsce składa się z 43 oddziałów, 217 inspektoratów oraz 63 biur terytorialnych. Całość tworzy instytucję, posiadającą osobowość prawną, zajmującą się gromadzeniem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne obywateli , jak również wypłatą świadczeń (na przykład zasiłków chorobowych oraz macierzyńskich, emerytur, rent) w wysokości i na zasadach sprecyzowanych w przepisach prawa.
Inspektoraty, jako jedne z najmniejszych jednostek organizacyjnych zakładu ubezpieczeń, znajdują się niemalże we wszystkich powiatach w Polsce. Łącznie jest ich 217. Do zadań inspektoratów należy:
- orzecznictwo lekarskie na potrzeby ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych
- ustalanie uprawnień do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń zleconych Zakładowi,
- dochodzenie należnych składek i opłat,
- przetwarzanie danych dla potrzeb działalności Zakładu,
- wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń zleconych Zakładowi do wypłaty,
- wprowadzanie danych do systemu informatycznego,
- obsługa poligraficzna Zakładu,
- szkolenie pracowników i pracodawców,
- stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
- realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
- dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,
Wiedzieć należy, że z pracownikami inspektoratów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych można skontaktować się w następujący sposób:
- odwiedzając jednostkę osobiście,
- telefonicznie,
- drogą elektroniczną (poprzez pocztę elektroniczną czy formularz zamieszczony na stronie internetowej),
Numery telefonów do poszczególnych inspektoratów znaleźć można na oficjalnej stronie ubezpieczyciela - www.zus.pl. Trzeba jednakże pamiętać, że odpowiednią jednostką organizacyjną, uprawnioną do rozpatrzenia danej sprawy, jest placówka Zakładu Ubezpieczeń Społecznych terytorialnie przyporządkowana do miejsca zamieszkania płatnika lalbo , jeśli płatnik pracuje, siedziby firmy.